ائتلافی با ریاست مشترک فرانسه، اسپانیا، کنیا و استرالیا، برنامه‌ای برای ارزیابی ایمنی ابزارهای هوش مصنوعی، تقویت پاسخ‌گویی شرکت‌های فناوری و حمایت از پژوهش‌های مستقل درباره تأثیر این فناوری بر کودکان معرفی کرده است.
در حاشیه هفته عالی‌رتبه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، «ائتلاف حقوق و حفاظت از کودکان در عصر هوش مصنوعی» نقشه راه فعالیت‌های خود برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را معرفی کرد. به گزارش نمایندگی فرانسه در سازمان ملل، این نشست با حضور رهبران کشورها، نهادهای سازمان ملل، نمایندگان جامعه مدنی و شرکای بخش خصوصی برگزار شد.
این ائتلاف در ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، به ابتکار فرانسه، اسپانیا و کنیا و هم‌زمان با نخستین گفت‌وگوی جهانی سازمان ملل درباره حکمرانی هوش مصنوعی تشکیل شد و استرالیا نیز بعداً به جمع رؤسای مشترک آن پیوست. هشت نهاد و سازوکار سازمان ملل، از جمله یونیسف، یونسکو، دفتر کمیسر عالی حقوق بشر و کمیته حقوق کودک، در آن مشارکت دارند.
هدف اعلام‌شده ائتلاف این است که همه کودکان بتوانند از فرصت‌های هوش مصنوعی در شرایطی بهره‌مند شوند که ایمنی، حقوق و رشد آن‌ها را تضمین کند.
ارزیابی ایمنی پیش از ورود ابزارها به بازار
یکی از محورهای اصلی نقشه راه، حرکت به‌سوی ارزیابی و مجوزدهی پیش از عرضه سامانه‌هایی است که مدعی ارائه منفعت به کودکان هستند. ائتلاف می‌خواهد با گردآوری شواهد علمی و تدوین روش‌های مشترک ارزیابی، زمینه ایجاد چنین سازوکاری را فراهم کند.
در مرحله فعلی، از توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی خواسته شده است با اقدامات داوطلبانه، دسترسی پژوهشگران مستقل به مدل‌ها و داده‌های خود را تسهیل کنند و برای بررسی اثرات این فناوری بر کودکان تعهد بدهند.
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در پیام خود به این نشست تأکید کرد که نباید تجربه تأخیر در شناخت آسیب‌های شبکه‌های اجتماعی تکرار شود. به گفته او، جامعه جهانی نباید دو دهه منتظر بماند تا تأثیر چت‌بات‌ها بر کودکان آشکار شود؛ ابزارهای هوش مصنوعی باید پیش از قرارگرفتن در دسترس آن‌ها آزمایش و ارزیابی شوند.
حریم خصوصی، مقابله با سوءاستفاده و سواد هوش مصنوعی
فعالیت‌های ائتلاف در سه محور پیش خواهد رفت: حفظ حمایت سیاسی از طریق رویدادهای بین‌المللی تا سال ۲۰۲۷، دستیابی به نتایج عملی از طریق گروه‌های کاری تخصصی، و هماهنگ‌کردن اقدامات نهادهای سازمان ملل با ایجاد یک مخزن مشترک از ابتکارات و شواهد.
گروه‌های کاری بر موضوعاتی از جمله ایمنی و حریم خصوصی از مرحله طراحی، معیارهای ارزیابی و پاسخ‌گویی، مقابله با محتوای سوءاستفاده جنسی از کودکان و دیپ‌فیک‌های تولیدشده با هوش مصنوعی، و ارتقای سواد هوش مصنوعی تمرکز خواهند کرد.
ائتلاف همچنین تشکیل شبکه‌ای جهانی از مراکز پژوهشی در بخش‌های عمومی، دانشگاهی و خصوصی را دنبال می‌کند. شرکت‌ها، بنیادها و دیگر شرکا برای تأمین مالی تحقیقات مستقل و فراهم‌کردن امکان ارزیابی مدل‌های خود دعوت خواهند شد.
حفاظت همراه با دسترسی به فرصت‌ها
ویلیام روتو، رئیس‌جمهور کنیا، در این نشست بر تفاوت تجربه کودکان از فناوری در نقاط مختلف جهان تأکید کرد. او یادآور شد که برای بسیاری از کودکان آفریقایی، دسترسی به فناوری به معنای دسترسی به آموزش، دانش، خدمات سلامت و فرصت‌های تازه است. از این رو، سیاست‌های حفاظتی باید هم‌زمان با ایمن‌ترکردن فناوری، امکان بهره‌مندی کودکان از آن را گسترش دهند.
پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، نیز بر ضرورت تعیین حدود روشن، پاسخ‌گویی و همکاری تأکید کرد. آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، مقابله با خطرهای فزاینده هوش مصنوعی را نیازمند همکاری فرامرزی دانست.
نقشه راه معرفی‌شده، قانون الزام‌آور جهانی یا نظام مجوزدهیِ اجرایی‌شده نیست؛ بلکه چارچوبی برای همکاری، پژوهش و شکل‌گیری تعهدات مشترک است. ائتلاف قصد دارد نخستین تعهدات داوطلبانه این ابتکار را در مجمع صلح پاریس، در روزهای ۱۰ و ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ارائه کند.
